W dniu 14 czerwca 2009 roku o godzinie 10.00, ks. Kanonik Bernard Kasprzycki – proboszcz parafii wraz z ks. Mariuszem Gregorczykiem procesyjnie wprowadzili do kościoła p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego, 14 pocztów sztandarowych, kombatantów, harcerzy ZHR, władze lokalne powiatowe i miejskie oraz wiernych na uroczystą mszę świętą w intencji pomordowanych 19 czerwca 1944 roku.
Na wstępie ks. Proboszcz odczytał 42 nazwiska rozstrzelanych mieszkańców Zwolenia, Janowca i okolic, ks. Mariusz w homilii nawiązał do okrucieństw II wojny światowej. Po mszy kolumna marszowa, prowadzona przez poczet sztandarowy Urzędu Miejskiego, przemieściła się pod pomniki – Ściana Śmierci i Krzyż Katyński, by tam oddać hołd poległym.
Po wysłuchaniu hymnu narodowego oraz złożeniu wiązanek kwiatów, Bogusława Jaworska – Burmistrz Zwolenia przybliżyła wydarzenia tego okrutnego dla mieszkańców dnia - 19 czerwca 1944 roku hitlerowscy rozstrzelali 42 mieszkańców Zwolenia, Janowca i okolic, którzy zostali aresztowani w nocy z 16 na 17 maja 1944r. wg wcześniej przygotowanej przez gestapo listy. Była to lista osób związanych ze zwoleńską konspiracją, najbardziej aktywni członkowie – żołnierze - Armii Krajowej. Wywieziono ich do więzienia w Radomiu, gdzie poddano nieludzkim torturom i przesłuchaniom. Sąd Doraźny skazał ich na karę śmierci, którą przyspieszyło porwanie i zamordowanie przez oddział partyzancki pod dowództwem „Graba” (Władysława Molendy), dwóch niemieckich oficerów –Jordana i Bergera.
W godzinach przedpołudniowych gestapowcy przywieźli samochodami z Radomia powiązanych po dziesięciu więźniów. Miasto zostało otoczone kordonem policji, na ulicach wlotowych rozstawiono karabiny maszynowe. Miejscowa żandarmeria wyganiała z domów i zmuszała mieszkańców Zwolenia do udania się na rynek, by byli świadkami egzekucji.
Oficer gestapo przed egzekucją odczytał nazwiska skazanych zaznaczając, że są to bandyci, którzy za chwilę będą rozstrzelani. Skazańców dziesiątkami wyprowadzano z samochodu bezpośrednio pod ścianę zrujnowanego domu Państwa Starnawskich. Ustawionych twarzą do ściany oprawcy kopnięciem pod kolana zmuszali do klęknięcia, zaś do klęczących, Niemcy z plutonu egzekucyjnego, na komendę oficera kierującego egzekucją, oddawali salwę. Po salwie oficer ów strzałem z pistoletu dobijał ofiary dające jeszcze oznaki życia. W kolejnej dziesiątce pięciu więźniów -Tadeusz Procki, Bronisław Chrost, Stanisław Woliński, Andresen Wigo i Stanisław Rojek zdołało uwolnić się z więzów, rzucili się na żandarmów i korzystając z zamieszania zaczęli uciekać. Jednemu tylko udało się uciec – Stanisławowi Rojkowi .To niespodziewane zajście załamało nawet, przysłowiowy „niemiecki ordung” i pedanterię; oprawcy starali się jak najszybciej zakończyć egzekucję, masakrując dosłownie pozostałych jeszcze przy życiu skazańców. W miejsce zbiegłego Rojka został rozstrzelany zatrzymany zupełnie przypadkowo na ulicy Zdzisław Romanowski, zamieszkały w Zwoleniu. Zwłoki pomordowanych zostały przewiezione pod eskortą miejscowych żandarmów furmankami w pobliże cmentarza i złożone do wspólnego grobu. Niemcy zabronili jakiegokolwiek oznakowania tego miejsca pochówku.
Po przemówieniu Pani Burmistrz głos zabrał Edward Małachowski- Prezes Zarządu Okręgowego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej; zaznaczył, że winniśmy pamiętać o tych wydarzeniach a także o ludziach, którzy dbają o to, by ta pamięć była wciąż żywa wśród następnych pokoleń. Na wniosek Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej- Koło w Zwoleniu, Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa nadała Srebrny Medal Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej –Irenie Kwapisiewicz – Prezes ŚZŻ AK –Koło w Zwoleniu, Natalii Wieczerzyńskiej – Dyrektor Domu Kultury i Elżbiecie Nowakowskiej – Dyrektor Muzeum Regionalnego w Zwoleniu. Dekoracji odznaczonych dokonali –Edward Małachowski, Bogusława Jaworska –Burmistrz Zwolenia, Jerzy Koziński – Starosta Zwoleński. W imieniu odznaczonych podziękowała Irena Kwapisiewicz – Prezes Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej – Koło w Zwoleniu.
Kategoria: Region
Zobacz również
Komentarze[0]
Ukryj komentarze Dodaj komentarz
geopard.pl
